De Wet kwaliteitsborging voor het bouwen (Wkb) is op 1 januari 2024 in stappen ingegaan. Volgens de Rijksoverheid geldt het nieuwe stelsel naar verwachting tot en met 2028 alleen voor nieuwbouw van eenvoudige bouwwerken, zoals eengezinswoningen en kleinere bedrijfspanden. Voor de publiekrechtelijke kwaliteitsborging bepaalt vooral het soort bouwwerk of de regels gelden. Voor de privaatrechtelijke regels in het Burgerlijk Wetboek is een aannemingsovereenkomst wel relevant.
Wat verandert er tijdens de bouw?
Bij projecten die onder het stelsel vallen, controleert een onafhankelijke kwaliteitsborger of het bouwwerk aan de wettelijke technische eisen voldoet. Die controle vindt plaats tijdens het ontwerp en op de bouwplaats. Dat staat naast de afspraken die u zelf met architect, adviseur en aannemer maakt over kwaliteit, planning en afwerking.
Voor een opdrachtgever is het daarom belangrijk om vóór de start vast te leggen wie welke informatie aanlevert, wie afwijkingen opvolgt en op welke momenten wordt gecontroleerd.
Het opleverdossier
Voor aannemingsovereenkomsten die vanaf 1 januari 2024 zijn gesloten, is het uitgangspunt dat de aannemer het opleverdossier verstrekt wanneer hij meldt dat het werk klaar is voor oplevering. Opdrachtgever en aannemer kunnen hierover afwijkende afspraken maken. De overheid heeft een handreiking met checklists gepubliceerd. Spreek daarom al bij de overeenkomst af welke gegevens u nodig heeft, zodat tekeningen, berekeningen en productinformatie niet pas aan het einde bij elkaar gezocht hoeven te worden.
De 5%-regeling en gebreken
Laat u als particuliere opdrachtgever een nieuwe woning bouwen, dan kunt u de laatste 5% van de aanneemsom bij de notaris in depot storten. De notaris maakt dit bedrag normaal drie maanden na de oplevering over als aan de wettelijke voorwaarden is voldaan en u geen beroep doet op uw opschortingsrecht. Eerdere vrijgave kan ook plaatsvinden met uw toestemming, met vervangende zekerheid of na een rechterlijke beslissing. Controleer altijd hoe de regeling in uw overeenkomst en situatie is toegepast.
Drie controlemomenten
- Vóór de start: bepaal of het project onder de Wkb valt en leg rollen, documenten en controlemomenten vast.
- Tijdens de bouw: houd besluiten en afwijkingen bij en controleer op momenten waarop herstel later lastig of kostbaar wordt.
- Bij de oplevering: loop het werk zorgvuldig na, registreer openstaande punten en controleer of het afgesproken dossier compleet is.
De rol van GZ
GZ Bouwadvies begeleidt opdrachtgevers met directievoering, bouwbegeleiding en opleveringen. Daarbij houden we de technische afspraken, de voortgang en de zichtbare kwaliteit van het werk in beeld. De kwaliteitsborger blijft verantwoordelijk voor zijn eigen wettelijke taak.
Wilt u vooraf bepalen welke controles bij uw project passen? Bespreek uw bouwplan met ons.
Actuele bronnen: IPLO over de Wkb, het opleverdossier, de 5%-regeling en de Handreiking MKB Opleverdossier.